Skip to content

Inspiratie in de kunst – de toren

8 augustus 2012

Tatlin-Toren en ArcelorMittal Orbit
“De architectuur kent ‘nauwe verwanten’: ontwerpen die op elkaar lijken.” Zo begint een artikel van Bernard Hulsman in NRC Handelsblad van 24 juli 2012. Het artikel gaat over de verwantschap tussen de ArcelorMittal Orbit van de Indiase kunstenaar Anish Kapoor (1954) en het uit 1920 daterende ontwerp voor het Monument voor de Derde Internationale (1919) door de Russische kunstenaar-architect Vladimir Tatlin (1885-1953). De ArcelorMottal Orbit staat in het Olympisch park in Londen; het kunstwerk van Tatlin, bekend als de Tatlin-toren, is nooit gerealiseerd. Wel zijn er later modellen van gemaakt die in verschillende musea te zien zijn.

Tatlin-toren en Fountain of Light
Eén van die modellen is tentoongesteld in het museum voor moderne kunst Moderna Museet in Stockholm. Daar was ik eind juli/begin augustus op vakantie en bezocht ik het museum op het eiland Skepssholmen. Toen ik het model van de Tatlin-toren zag moest ik meteen denken aan de Fountain of Light van de Chinese kunstenaar-blogger Ai Weiwei, een reusachtig sculptuur van 7 meter hoog dat in de tuin van het museum voor hedendaagse kunst De Pont in Tilburg stond opgesteld. Een mooie plek, op de dag dat ik de tentoonstelling van Ai Weiwei in De Pont bezocht was het zonnig weer en de Fountain of Light schitterde prachtig. De lichtsculptuur van Ai Weiwei is een reproductie van de Tatlin-toren, maar de gedachte erachter is anders. Tatlin ontwierp zijn toren als een monument voor het communisme en de technische vooruitgang van de mensheid; het kunstwerk van Ai Weiwei lijkt meer op een omgekeerde kroonluchter uit de burgercultuur die rijkdom suggereert.

Tatlin-toren en Toren van Babel
Tatlin zou zijn toren hebben gebaseerd op de Toren van Babel uit het oud-testamentische deel van de bijbel. Hoe die toren eruit gezien heeft weet niemand, maar er zijn veel voorstellingen van gemaakt. Eén ervan is afgebeeld in het werk Turris Babel van Athanasius Kirch(n)er (1602-1680) gepubliceerd in Amsterdam 1679.

Inspiratie
Zetten we nu alle vier de torens op een rijtje, zoals in de bovenstaande afbeelding, met als hekkensluiter de recente ArcelorMittal Orbit van Kapoor (2012), dan kunnen we duidelijk de zichtbare uiterlijke overeenkomsten én verschillen zien tussen de torens van Kircher, Tatlin, Ai en Kapoor. Als je je gaat verdiepen in de ideevorming, de verwerking, de symboliek, de jaren waarin de werken gemaakt zijn en de achtergronden van de kunstenaars, dan zijn het vier unieke kunstwerken.

No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: