Skip to content

Vier vrouwen en het Stedelijk

21 oktober 2012

Vier Vrouwen en het Stedelijk 2012-10-20 - AvWK

Wat hebben deze vier vrouwen gemeen? Ze hebben alle vier een link met het Stedelijk Museum in Amsterdam. Maar er is meer.

Naar het Stedelijk

Gisteren brachten mijn lief en ik bij nacht en ontij een familielid naar Schiphol. Omdat we toch zo vroeg in de buurt van Amsterdam waren, vatten we het plan op het vernieuwde Stedelijk Museum te bezoeken, dat 22 september was geopend door koningin Beatrix. Er was al heel wat te doen geweest over de nieuwe aanbouw en de vraag was gerezen of het museum zich kon meten met de groten der aarde op het gebied van musea voor moderne kunst.

Om 10.00 uur arriveerden we bij het Stedelijk. We waren niet de eersten, maar het was nog niet schrikbarend druk. Dat was wel anders toen we weer vertrokken rond een uur of drie. Er stond een lange rij wachtenden buiten. Begin van de middag bleek ook dat de capaciteit aan lockers, horeca- en toiletvoorzieningen niet echt helemaal toereikend was voor een massale toeloop van publiek.

Eerst bekeken we de buitenkant, inderdaad een echte badkuip, en vooral vanaf de Van Baerlestraat is het wel een enorm gevaarte dat tegen het oude gebouw aangeplakt is. Er zijn voorbeelden van combinaties van nieuwbouw en oudbouw van hetzelfde architectenbureau in Amsterdam en Middelburg  die ik persoonlijk beter geslaagd vindt. Aan de andere kant: de symboliek van baden in kunst en je er helemaal in onderdompelen en genieten in de kunstbadkuip vind ik wel heel aantrekkelijk. Dat hebben we dan ook volop gedaan!

Beeldende kunst 1850-1960

Stedelijk Museum Amsterdam 2012 10 20 Moderne Meesterwerken - AvWK Allereerst bezochten we de zalen met beeldende kunst uit de de periode 1850 tot 1960. Een ontmoeting met oude bekenden, heerlijk om ze weer te zien en te beleven. Twee van mijn favorieten, vader en dochter Toorop, Van Gogh, Sluijters, Malevich, met een schitterende tijdelijke expositie van zijn grafisch werk, en Ensor en Kandinsky, waarvan ik zo genoten heb tijdens exposities in het Gemeentemuseum Den Haag. Uiteraard ook werken van Chagall, Mondriaan, Willink, De Riviera, Picasso,Van Doesburg, González en Appel en nog veel meer.

Vier vrouwen zijn gezien

In deze zalen heb ik enkele foto’s gemaakt van portretten en beelden van vrouwen waarvan ik later zag dat ze bepaalde overeenkomsten hadden. Daarom heb ik ze naast elkaar gezet, met mezelf erbij omdat ik, zonder het te weten, voor een foto met het Stedelijk op de achtergrond, een pose had aangenomen die overeenkwam met die van een vrouwensculptuur van González. De eerste drie geportretteerde vrouwen en hun makers zijn op een bijzondere manier met elkaar verbonden. Dat ontdekte ik bij het schrijven van dit artikel. Mooi, om al schrijvend te ontdekken en te leren.

Stedelijk Museum Amsterdam 2012-10-20 Vier vrouwen - AvWK De twee linker vrouwen: Arbeidersvrouw tussen ruïnes door Charley Toorop (1943), Zittende vrouw met vishoed door Pablo Picasso (1942), kijken beide dezelfde kant op en de handen zijn sterk aanwezig. Toorop schilderde als metafoor voor het proletariaat dat onder de oorlog leed een arbeidersvrouw met op de achtergrond het verwoeste Rotterdam, waarvoor ze een foto van haar schoondochter, de fotografe Eva Besnyö, gebruikte.

De tweede geportretteerde vrouw is Picasso’s muze, Dora Maar (fotografe/schilderes Henriette Theodora Markovitch). Deze vrouw stond ook model voor het schilderij de Huilende Vrouw, dat gerelateerd is aan Picasso’s wereldberoemde schilderij La Guernica.

Picasso en de Spaanse burgeroorlog zijn de link naar de derde vrouw die verbeeld is in de sculptuur La Montserrat door Julio González. Het werk was in 1935 opgezet als een ode aan het moederschap en stelt een boerenvrouw voor met een kind op de arm en een sikkel in de hand. Het beeld kreeg in 1936/7 een andere betekenis door Spaanse burgeroorlog. González is sterk beïnvloed door Picasso, waarmee hij jarenlang samenwerkte. Tijdens de Wereldtentoonstelling in 1937 in Parijs exposeerden Picasso en González met La Guernica en La Montserrat naast elkaar. Oorlog en verwoesting, hoewel enkele jaren later, is ook het thema in het schilderij Arbeidersvrouw tussen ruïnes van Charley Toorop, waarmee de cirkel rond is.

En wat is dan de verbinding tussen de drie eerste vrouwen en de laatste vrouw in de collage? De laatste vrouw heeft dezelfde pose als de derde vrouw en heeft de drie eerste geportretteerde vrouwen in het Stedelijk gezien en zich verdiept in hun makers, hun geschiedenis en in wat zij verbeelden. Een andere mooie overeenkomst is dat de vier geportretteerde vrouwen zijn gezien door de makers van de afbeeldingen. Het belang van gezien worden is een thema waarover ik al eerder schreef. Zomaar wat uit de losse hand genomen foto’s van geportretteerde vrouwen bij elkaar gebracht in een collage. Ineens zie je overeenkomsten (en verschillen natuurlijk ook) die de vrouwen met elkaar verbindt. Bijzonder is dat.

Mama, waarom staat onze tafel in een museum?

Stedelijk Museum Amsterdam 2012-10-20 Design - AvWKMaar er was nog meer! Vormgeving van 1900 tot nu. Tja… dan kan het gebeuren dat een tienermeisje dwingend aan haar moeder vraagt: “Mama, waarom staat onze tafel in een museum?”

Zijn onze design gebruiksvoorwerpen al zo snel rijp voor het museum? Jazeker! Dat bleek uit de zalen vol glaswerk, meubels, grafisch werk, noem maar op. De bekende van Gispen-meubels, de eerste iBook van Apple en de PTT-vormgeving.

Leuk om te zien dat zoveel gebruiksvoorwerpen, zoals servies, bestek, glaswerk, meubels, enz., dat vaak nog gewoon bij mensen in huis is, (afgeleiden van) designontwerpen zijn. Daar denk je niet altijd over na als je spullen van je grootouders of ouders overneemt. Ook de collectie affiches, textiel en sieraden waren de moeite waard om te bekijken!

Hedendaagse kunst

Stedelijk Museum Amsterdam 2012-10-20 Hedendaagse kunst en tentoonstellingen - AvWKOp de bovenverdieping waren werken te zien van 1950 tot nu. Veel hedendaagse kunstenaars die we in de zomer ook in het Moderna Museet in Stockholm hadden gezien, waren hier ook met werken vertegenwoordigd. Net als in Stockholm had Henri Matisse ook hier een hele wand tot zijn beschikking voor een werk met dezelfde kleuren en motieven en waren onder meer Andy Warhol en Willem de Koning met werk uit dezelfde periode te zien.

Wat heel erg uitnodigde om er omheen te lopen was een bewegende holografische projectie op een sokkel. De film De terugkeer van de hoed van Marijke van Warmerdam was ook intrigerend. Je blijft vanzelf kijken omdat je wilt weten wat er met de hoed gebeurt. Verder trokken vooral grote kleurrijke werken mijn aandacht, zoals Wall Drawing #1084l van Sol LeWitt.

Tentoonstellingen

In de nieuwbouw waren verschillende tentoonstellingen te zien, waaronder gangen en muren vol letters en teksten, een zaal met poëzie, gegoten in beletterde vormgeving, en werken van jonge kunstenaars.

Op een gegeven moment waren we verzadigd. Er kon niets meer bij. Nadat we nog een rondje door de goed gevulde museumwinkel hadden gedaan, stapten we de badkuip uit, vol van indrukken waarvan heel lang zullen nagenieten!

Het Stedelijk Museum heeft een omvangrijke collectie die doorzoekbaar is via de website. Helaas is niet van elk object een afbeelding beschikbaar vanwege copyrightbescherming, maar er valt genoeg te zien. De collectie en tentoonstellingen in het echt bekijken is natuurlijk het allerleukste!

2 reacties leave one →
  1. 4 november 2012 19:03

    Hé, Hanneke, dank je wel voor je reactie! Je mag in heel wat musea, ook in het Stedelijk, fotograferen, als het maar zonder flits is. Geen probleem, want mijn iPhone (nog een oudje) kan niet flitsen😉 Inderdaad goed als culturele instellingen fotograferen toestaan!

  2. 4 november 2012 15:58

    Ha die Anneke, wat een leuk verhaal! Wel verbaasd dat je in het museum blijkbaar mocht fotograferen? Of heb ik dat niet goed begrepen…? Zou wel heel goed zijn, als musea er geen probleem meer van maken als de bezoekers ‘hun’ eigen bezit mogen fotograferen. Helaas zie je dat nog al te vaak!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: